FOR BOYS

Drie jaar na het zien van Het Zwanenmeer werd ik na een lange auditieperiode aangenomen op de Nationale Balletacademie in Amsterdam. Hier zou ik naast mijn dagelijkse basisschool elke dag balletles krijgen. De directeur van de school heette Fred Berlips, en hij maakte vanaf het begin af aan duidelijk dat ik was aangenomen om danser te worden. Geen danseres. En dus werd ik ingedeeld in een balletklas met vijf andere jongens. Fred was onze docent en gaf ons klassieke dans “for boys”, zoals hij het zelf altijd zei. Even excessief benadrukken, die scheiding der seksen, moet hij destijds hebben gedacht.

Fred deed me altijd denken aan een beer. Hij was groot en breed, en van top tot teen dichtbehaard. Hij rook een beetje naar rottend tandvlees. Hij had een snerpende stem met een plat accent en sprak mijn naam altijd uit als “Falle-tèn”. Hij droeg strakke spijkerbroeken en paarse truien. Paars was volgens Fred een kleur “for boys”. En wij geloofden hem. Onvoorwaardelijk. Van begin af aan was het duidelijk dat Fred een hekel aan me had. Hij had in de balletlessen altijd zo zijn lievelingetjes, die hij dagelijks voorzag van bemoedigende complimentjes. Ik werd het pispaaltje, het voorbeeld voor de anderen van hoe het niet moest. Waarschijnlijk vond hij me niet stoer genoeg, geen echte vent. Balletdansers moeten immers kracht en mannelijkheid uitstralen. In zijn ogen was ik een watje. Reden voor Fred om me eens flink karaktervormend te pesten.

In de balletwereld is de relatie leraar/leerling ultiem hiërarchisch. Je docent is gelijk aan God: je aanbidt en bewondert hem, je kust de grond waar hij gelopen heeft. Ik luisterde daarom gedwee naar de kritiek die dagelijks als braaksel over me uitgekotst werd. Er bestond geen tegenspraak. God heeft altijd gelijk.

Over mijn transseksualiteit heeft Fred altijd een duidelijke mening gehad. Al zolang ik me kan herinneren heb ik met mijn geslacht geworsteld. Voor Fred bestond deze worsteling niet. Daarom leek hij er een sport van te maken mij te laten inzien dat ik toch echt een jongetje was. Mijn haar bijvoorbeeld, dat ik vanaf mijn achtste liet groeien, was voor Fred een doorn in het oog. Het werd me al snel verboden mijn haar in een knotje te dragen. Dat was veel te meisjesachtig volgens Fred. Later moest ik het voor een rolletje in een productie van La Sylphide afknippen. Fred deelde me dit likkebaardend mede. Ik stemde in, het was immers Gods wil. Toen ik later hoorde dat een andere jongen een pruik aangemeten kreeg omdat zijn kapsel “te modern” was, heb ik me opgesloten in een toilet en zakte ik huilend op de grond naast de WC-pot.

Na twee jaar had ik er genoeg van en besloot ik de eer aan mezelf te houden. Mijn uitschrijving was waarschijnlijk een van de pijnlijkste momenten van mijn tijd op de academie. Voor het gesprek met Fred en mijn ouders had ik een rokje aangetrokken. Ik zal de frons op zijn gezicht nooit vergeten. Hoofdschuddend zei hij: “Heb je nou een rokje an, Falle-tèn?” In het gesprek las hij mijn ouders nog eens goed de les. In ons gezin was er te veel ruimte voor mijn rare fratsen. Volgens hem was het waarschijnlijk nooit zover gekomen als ze mijn gevoelens van jongs af aan onder het tapijt hadden geveegd. Een gedurfd standpunt voor iemand die openlijk homoseksueel is, bedacht ik me jaren later. Als zijn seksuele voorkeur onbesproken was gebleven, was hij dan ook bij toverslag hetero geworden? Ik heb er spijt van dat ik hem toentertijd niet deze vraag heb gesteld.

Het verlaten van de Balletacademie was een opluchting. Eindelijk had ik weer de vrijheid om open te zijn over mijn transseksualiteit. Toch knaagt het soms aan me dat ik mijn droom heb moeten opgeven om mezelf te zijn. Films als Black Swan halen deze gevoelens onherroepelijk naar de oppervlakte. Nooit zal ik meer naar ballet kunnen kijken zonder dat de pijnlijke herinnering aan de frons op Freds gezicht voor mijn ogen opdoemt.

Met mijn hoofd op Davids schouder stelde ik me voor dat hij achter ons zat, zacht gniffelend om mijn bittere tranen. Misschien stel ik me aan, en ben ik inderdaad een watje. Maar een ding is zeker, mocht ik Fred ooit nog tegenkomen, dan verman ik me en sla ik hem vol op zijn rottende tandvlees. Heeft hij eindelijk zijn zin. Vechten is tenslotte iets “for boys”.