EERLIJK IS EERLIJK

En wat vallen we allemaal over elkaar heen. Belachelijk, die bezuinigingen! Hoe durven ze in Den Haag aan kunst en cultuur te knabbelen! Waar de schoen vooral lijkt te wringen is de verdeling van het minimale rijksgeld dat nu nog aan culturele instellingen als subsidie uitgekeerd zal worden. Ruim 70 procent van de subsidies is bestemd voor instellingen in de Randstad, terwijl de rest van Nederland het moet doen met de overige 30 procent. Vandaar dat vooral de regio's Noord, Oost en Zuid briesend van razernij de oorlog hebben verklaard aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Vooral Noord-Brabant komt er karig vanaf in de bezuinigingsplannen; voor de provincie is slechts 1,9 procent van de rijkssubsidie gereserveerd. Dat betekent in vergelijking dat er voor elke Brabander € 2,50 naar cultuur gaat, terwijl dat per inwoner van Amsterdam alleen al € 226,- bedraagt. Deze flagrante voortrekkerij is genoeg reden voor de Brabo's om hun zachte g's onheilspellend te laten sissen.

Ik vraag me af waarom zij dit niet begrijpen. Want eerlijk is eerlijk, wat heeft een culturele sector nou voor zin in een provincie als Noord-Brabant? Wat is de waarde van kunst in het land van Prins Carnaval? Brabanders staan toch al de ochtend na de laatste dag van de carnavalviering kniediep in de behanglijm om guitige koppen van papier-maché te maken voor de praalwagen van volgend jaar? Echt niet dat ze dan even de tijd nemen om met hun plakkende vingers een museum voor moderne kunst te gaan bezoeken. En bovendien is Nederlands theater, waar acteurs tegenwoordig om de haverklap hun kleren uittrekken en met hun bungelende geslacht artistiek naar het publiek zwaaien, allerminst paaps verantwoord. Het Rooms-Katholieke klimaat van Brabant is gewoon niet geschikt voor een dergelijke vrijzinnige insteek. Is Brabant cultureel relevant? Willen we dit nou subsidiëren?  Een aflevering van New Kids verder en het antwoord is meer dan duidelijk.

Ook andere randregio's krijgen het zwaar. Neem de Nationale Reisopera uit Enschede bijvoorbeeld. Zij zullen van 8,5 miljoen euro naar een subsidie van 3,5 miljoen terugvallen en om die reden niet in hun huidige vorm kunnen voortbestaan. De drie Twentenaren die door een vreemde evolutionaire mutatie graag naar de opera gingen jammeren tranen met tuiten. De overige inwoners van Twente zijn lekker zichzelf; ze trekken waarschijnlijk nog een biertje open in de lokale drankkeet en zijn te druk bezig met comazuipen om zich zorgen te maken over de culturele kaalslag van het platteland. Want kom nou, daar hebben we het toch over? Plattelandslui, tractorvolk, boeren die echt niet zitten te wachten op experimentele moderne dans. Twentenaren worden eerder geroerd door een goede oogst of een nieuw merk kunstmest, dan door gevoelige symfonieën van Bach of Beethoven. Parels voor de zwijnen, die belastingcenten die hier uitgeven worden. Reden genoeg voor het drastisch bezuinigen op de Twentse culturele sector.

Laat de klappen dus maar vallen in deze regio's. De Randstad vormt het centrum van de culturele sector, met de rest van Nederland als culturele periferie. Want eerlijk is eerlijk, die elitaire stedelingen uit het westen zijn de enigen die kunst echt waarderen. Wat heeft Drenthe sinds de hunebedden nog aan architectuur voortgebracht? En kunnen die Friezen niet gaan skûtsjesilen in hun vrije tijd? En echte poëzie heeft geen Limburgs accent, waarbij de intonatie aan het einde van elke zin als een vraag omhooggaat, toch? Regionale kunst, daar heeft niemand iets aan. Eerlijk is eerlijk, toch Zijlstra? Eerlijk is eerlijk.