LITERATUURBARBAAR

In plaats van een soort samenhorigheid die je misschien tussen fans van een bepaalde artiest mag verwachten—of tussen patiënten met hetzelfde ziektebeeld, en trambestuurders—ervaar ik bij mezelf een zekere vijandigheid. Kennelijk voel ik me beter dan de gemiddelde Koch-lezer, maar waarom? Omdat ik hem al kende vóór hij Het Diner en Zomerhuis met Zwembad had geschreven en, met terugwerkende kracht, een bestsellerauteur werd?

Mijn gevoelens doen me terugdenken aan de middelbare school. Daar was het een sport om te luisteren naar obscure undergroundbandjes waar (bij voorkeur) nog nooit iemand van had gehoord. Mocht zo’n bandje dan ooit een keer een hit scoren of groot worden (wat zelden gebeurde) dan was jij degene die ze ontdekt had, jij liep voor op de rest van de school. Het ging erom de eerste te zijn. En om later, mocht het bandje dan toch de hitparade weten te bereiken, met hautaine stem te zeggen dat je ze nu ‘te commercieel’ vond.

Destijds luisterde ik naar Rammstein. Toen er een nieuwe plaat kwam bereikten zij een ander publiek. Ik voelde me verheven boven degenen die hun softere nieuwe werk prefereerden boven oudere hits als Bück dich of Wollt ihr das Bett in Flammen sehen. Rammstein, zo vond ik na een volgend album, was te commercieel geworden.

De ergernis die ik voel bij mensen die nu Koch lezen, lijkt een beetje op die middelbare schooltrend: een beetje stoer doen omdat jij een van de eersten was. Oké, dan ben je de eerste, maar ben je daardoor ook een betere fan? Hoor je niet juist superblij te zijn als jouw held(en) groot worden en de schare fans groeit, ongeacht welk publiek dat is? Horen echte fans niet trouw te zijn tot de dood hen van hun idolen scheidt? Belangrijker nog: staat groot gelijk aan commercieel?

Over die laatste vraag valt wat Rammstein betreft nog te twisten, maar als het om Koch gaat kan het antwoord alleen maar ‘nee’ zijn. Wie Red ons, Maria Montanelli heeft gelezen en later Odessa Star, ziet dat Koch zijn rauwe randje alleen maar heeft voortgezet. Hij is populair geworden maar als schrijver zichzelf gebleven. Dat is knap. Hem nu afvallen omdat hij een te groot publiek bereikt is kinderachtig en verkeerd, hem verwijten dat hij commercieel is geworden onjuist. Ik zal mijn leven als Koch-fan dus moeten beteren. Daarom heb ik keihard op de NS Publieksprijs gestemd. En zit ik vanavond met vierkante oogjes en trillende handjes net zo lang Twitter, Teletekst en Nu.nl te refreshen tot ik de uitslag weet. Go, Herman, Go!