DE KUNST VAN HET FACEBOOKEN

Daarom ben ik één van mijn vrienden op Facebook heel intensief gaan observeren. Ik zal geen namen noemen, maar ik kijk wel even naar Rob den Olden. Je kent het wel, een oud voetbalvriendje waar je vroeger naar keek tijdens het douchen omdat je nog niet wist wat smegma was. Eigenlijk kon je toen al zien dat hij het in zich had. Hij wist toen al wat wij wilden zien en dat zie je nu terug op zijn Facebook-pagina. Op Facebook bekeek ik hem zoals biologen een groep apen bestuderen. Met een kladblok op de schoot elke beweging registreren. Ik volgde hem dag en nacht. Las al zijn statusupdates en bekeek al zijn foto’s. Een voyeur was ik, maar alleen gluurders zien wat anderen niet zien. Zij begrijpen hun slachtoffers en genieten van het kijken alleen.

Als ik naar hem keek wilde ik niets liever dan Facebook beheersen zoals hij dat beheerste. Uiterst professioneel. Alles zo natuurlijk mogelijk laten lijken. Een bal ver over het doel heen trappen en dan alsnog weglopen alsof je hebt gescoord. Dat wilde ik. Hij was de Messi onder de Facebookers. Het Facebooken was voor hem net zoiets als het urineren voor de mens. Mens eigen. Alsof hij was geboren om te Facebooken. Alsof hij niets anders kon dan het plaatsen van foto’s en het verzinnen van banale statusupdates. Daar was hij heer en meester in. Een kunstenaar, wat de kunst ook mocht zijn.

Wat ik tot nu toe heb geleerd is dat de kunst van het Facebooken hem vooral zit in het feit dat je de aandacht naar je toe moet trekken, maar dat je dat moet doen alsof je er niet om vraagt. Zie het als een boeddhabeeld. Zoiets moet je krijgen, daar mag je niet om vragen. Het moet dus allemaal ook zo verpakt mogelijk. Heel bewust aan Facebook-vrienden laten zien dat je artikelen in het Engels leest op The Guardian en dan doen alsof de applicatie van The Guardian zichzelf installeert op Facebook. Precies dat beheerst Rob den Olden tot in perfectie.

Je zag dat Facebook voor Rob meer was dan alleen een medium om het contact met kennissen en vrienden te onderhouden. Voor hem was Facebook een soort podium. Een plek waarop Rob meer dan eens aan de buitenwereld liet weten dat hij griep had, en iedereen weet dat geen enkel medicijn beter werkt tegen een laag immuunsysteem dan aandacht. Aandacht dat zich uitbetaalt in likes en meelevende reacties. Reacties die Rob het gevoel gaven dat hij er mocht zijn. Dat hij iets goed deed. Ik wist namelijk niet hoe belangrijk dat was, aan de buitenwereld laten weten dat je griep had. Rob wel.

Net zoals hij wist hoe belangrijk het is om de buitenwereld te laten zien dat je cocktails dronk, een taart met heel mooi glazuur naar binnen aan het werken was, een bord sushi at, of dat meneer een nieuwe iPhone 4S had binnengekregen. Ja, deze jongen zag het. Rob den Olden snapte als geen ander wat de kijker wilde zien. Foto’s van gerechten, foto’s van nieuwe aankopen en de meest banale statusupdates. Dat is wat wij willen. Of je het leuk vindt of niet, het is nou eenmaal entertainment geworden. Blijkbaar is Facebook een podium voor mensen die niet in stilte kunnen leven, maar hun leven dwangmatig moeten delen met de buitenwereld. Mensen als Rob den Olden leven pas wanneer de buitenwereld weet dat ze leven. Het is de kinderlijke drang naar bevestiging wat je hier ziet. Het obsessief aan een ander moeten vertellen wat jij in huis hebt. Het niets kunnen, maar wel de aandacht kunnen opeisen.