DE PORTEMONNEE

Bij onze ontmoeting wist ik niet of ik hem een boks of een hand moest geven. Het resultaat was dat ik een hand gaf aan zijn vuist. Dat was wel een gek gezicht. Uit radeloosheid gingen we maar zitten, waarop Robbie meteen van wal stak. Hij was niet te houden, het leek wel alsof hij zes jaar tegen zijn zin in was opgesloten in een nonnenhuis en nu weer vrijuit kon spreken. Mijn god, hij bleef maar doorpraten over zijn studie.

Meneer studeerde economie, een studie waarin men niets anders doet dan het bestuderen van geld. Daar zal zijn moeder trots op zijn. Alsof het bestuderen van het geld even nobel is als een medicijn vinden tegen kanker. Maar goed, ieder zijn meug, zeggen ze dan. Enthousiast was hij in ieder geval wel, dat moet gezegd worden. Al kwam de euforie slechts voort uit de wetenschap dat zijn studie een garantie was voor een goed gevulde bankrekening. Na vier uur lang geluisterd te hebben naar een pratende economiebijlage van de NRC smeekte ik de kelner om de rekening. Ik zag dat Robbie een gevoel van walging niet kon onderdrukken toen ik het woord rekening in de mond nam. Hij trok een vies gezicht en stak volgens mij ook zijn tong uit. De rillingen moeten over zijn rug hebben gelopen.

In het verleden had Robbie al moeite met woorden als ‘rekening’. Elke keer als hij het woord ‘trakteren’ hoorde moest hij naar het toilet om te kotsen. Nee, trakteren. Dat vond hij maar niets. Zo was hij niet opgevoed. Robbie betaalde niet voor anderen, het liefst betaalde hij niet eens voor zichzelf. Van huis uit had Robbie namelijk geleerd om zijn portemonnee altijd op zak te houden. Je wist maar nooit wat er zou kunnen gebeuren als je je portemonnee liet zien. Het was een gekkenhuis daarbuiten. Mensen zouden tegenwoordig tot alles in staat zijn. Dadelijk stond er zo’n gek voor hem die zou zeggen dat hij moest trakteren of een rondje moest geven. Hij keek wel uit.

Toen de bon onze richting op kwam kreeg Robbie een visoen waarin hij moest betalen voor mij en nog tien andere vreemde mannen. Onbekende heren die uit alle hoeken en gaten tevoorschijn kwamen op het moment van betalen, en van alles hadden besteld. Het was een gedachte die altijd in hem naar boven kwam wanneer hij moest betalen. Betalen voor iets wat hij zelf niet had geconsumeerd. Het was zijn grootste angst. Een angst die Robbie onderdrukte door in gedachten meerdere keren tegen zichzelf te zeggen dat hij niet zou betalen. Het stelde hem enigszins gerust, maar niet genoeg. Je kon de doodsangst nog steeds in zijn ogen zien. Wie van ons twee trok zijn portemonnee? Het was een cowboymoment. Krakende hekken. Iemand die mondharmonica speelt. Opstuivend zand. Ik keek hem aan met fijngeknepen ogen. Hij transpireerde hevig, maar gaf geen kick. De bon was nog steeds onderweg, maar ik besefte al dat ik dit niet ging winnen. In Robbie’s ogen zag ik waanzin. Dat roekeloze. Het waren de ogen van iemand die alles zou doen om zijn doel te bereiken. Vanuit mijn ooghoeken keek ik snel naar de kelner die nu naast ons stond en trok toen heel laf mijn portemonnee.

“Nou, dat moet mij weer overkomen, portemonnee vergeten. Oepsie!”, riep hij lachend nadat ik alles had afgerekend. Hij begon opeens ook heel vrolijk te doen toen we naar buiten liepen. Iets met “de volgende keer is echt van mij”, en een arm over mijn schouder leggen. Meneer leefde helemaal op. De overwinning deed hem goed. Dat zag ik. Maar ik zag ook dat hij was uitgeput. Hij was versleten. Dat was ook niet zo gek als je beseft dat de sport van de proactieve gierigheid een van de meest intensieve sporten is die er bestaat.