ALS HET MAAR CHIC IS

Pas vanaf de jaren ‘60 begonnen Nederlandse ontwerpers als Frans Molenaar, Frank Govers en later Fong Leng zich op nationaal en internationaal gebied te profileren met een eigen signatuur. Dat is rijkelijk laat als je het vergelijkt met geijkte modegrootheden als Italië en Frankrijk, welke ik er altijd stiekem van verdenk reeds in de prehistorie een traditie van scherpgesneden dierenvellen met Louis Vuitton-monogrammetjes te hebben gehad. 

Nee, mode zit niet in ons bloed. Ergens is dat ook wel logisch. Fashion in ons koude kikkerlandje betekent eigenlijk toch dat je met je 6 inch heels door de polderblubber moet. En wie heeft daar nou zin in? Toch gloort er een lekker decadent glitterlichtje aan het einde van deze nationale tunnel van gemakzuchtige lelijkheid: vandaag is namelijk de officiële opening van de Amsterdam Fashion Week, het evenement dat Nederland elk half jaar een week lang in de bedwelmende nevelen van een modedroom hult. Tot en met zondag is onze hoofdstad even helemaal triple F: Fierce, Fetch, Fabulous.

De Fashion Week wordt al sinds 2004 in Amsterdam georganiseerd, maar dit seizoen doen we het toch een beetje anders dan in de voorgaande jaren. Zo heet de Amsterdamse modeweek niet meer de Amsterdam International Fashion Week, zoals voorheen; de scherpe lezer zal opmerken dat het International er demonstratief uitgegooid is. Waarschijnlijk heeft de organisatie hiervoor gekozen omdat de modepers vanaf het begin van de AIFW al kribbig op dit predicaat reageerde. Nederland als internationaal modeland, dat klonk voor velen toch een beetje pretentieus. Maar ook al ligt de relatie tussen onze nationale en de internationale mode wat gevoelig, er lijkt langzamerhand toch schot in de zaak te komen.

De verstandhouding tussen Nederland en de internationale markt is al sinds jaar en dag beladen. Aan de ene kant is het als ontwerper van belang om internationale bekendheid te vergaren. Kleding die te duur of te conceptueel is raak je aan de Nederlandse consument, die er toch op de fiets mee door de striemde plensregen moet, maar moeilijk kwijt. In het buitenland, daar ligt het echte geld. Daar zijn wel mensen die zo rijk zijn dat iets zinnigers met je geld doen dan het aanschaffen van ondraagbare kleding nagenoeg ondenkbaar is.

Toch hebben Nederlandse ontwerpers de afgelopen jaren moeite gehad om een stok tussen de deur te krijgen op de internationale markt. Na een stormachtig succes rond 2000, het jaar waarin een plotselinge opleving van Nederlandse labels, die showden in Parijs, door de internationale pers als de ‘Dutch Wave’ werd gekenmerkt, verdwenen de Hollandse designers pakweg twee jaar later weer van het toneel. Alleen Viktor & Rolf hebben sinds de Dutch Wave hun internationale succes weten te behouden, maar hebben hun experimentele, vernieuwende stijl, die sinds de Dutch Wave kenmerkend is voor Nederlands modetalent, sterk moeten afzwakken.

Desalniettemin zal niemand ontkennen dat hun shows nog steeds doordrongen zijn van hun eigenzinnige en originele elegantie. En zij zijn op internationaal vlak niet de enigen meer; ook ontwerpers als Iris van Herpen en Jan Taminiau showen sinds kort hun collecties tijdens buitenlandse modeweken. Bovendien verschijnen hun ontwerpen steeds vaker in publicaties van internationale allure. Vandaar dat, juist nu er een ‘New Dutch Wave’ op handen lijkt te zijn, het schrappen van het International door de organisatie van de AFW net een beetje ongelukkig uitkomt.  Want dat is wat de AFW juist nu weer met recht kan bieden. Het is een kweekvijver gebleken voor Nederlands talent. De afgelopen seizoenen beweerden boze tongen dat de AIFW deze taak een beetje uit het oog verloren had; de shows van gevestigde modeconcerns als Hunkemöller en Claudia Sträter kregen langzaamaan de overhand. Nu lijkt de organisatie van de AFW met een nieuwe indeling opnieuw te waken voor de beginnende ontwerpers. De eerste drie dagen staan in het teken van nieuw talent, innovatie en creativiteit. Het weekend blijft gereserveerd voor de meer commerciële en gevestigde labels.

Of de nieuwe verdeling van de aandacht inderdaad een wassen neus is moeten we de komende vijf dagen gaan zien. Feit blijft wel dat de verstrengeling van commercie en creativiteit juist datgene is wat mode zo interessant maakt. Mode blijft een spel tussen draagbaar en conceptueel, mooi en praktisch, verkoopbaar en onverkoopbaar, en de AFW kiest ontwerpers die zich aan beide kanten van dit spectrum bevinden. De AFW lijkt zo met zijn nieuwe programma haast een allegorie voor wat mode mode maakt. En zoals de Franse couturier Pierre Cardin al zei: “Het maakt me niet uit hoe een jurk gemaakt is, als het maar chic is!”