DE LACHERTJES VAN DE KENNISECONOMIE

Zo merk ik zelf dat er onderling grote verschillen zijn tussen bijvoorbeeld de opleiding Politicologie (Wouter Bos-waardig) en een studie Media & Cultuur (zelfs Zanger Rinus zou het kunnen). Natuurlijk, ik volg slechts onderwijs aan één universiteit, twee faculteiten, enkele disciplines—maar de verschillen die ik opmerk baren me zorgen. Zo is de studielast bij een vak als Politieke Theorieën vrij hoog, en dat is helemaal niet erg, maar wel als ik het vergelijk met bijvoorbeeld Academisch Schrijven. In theorie zijn beide vakken goed voor vijf studiepunten, maar in de praktijk zat ik nachtenlang aan de koffie en Red Bull voor het ene vak, terwijl ik voor het andere een 8 haalde met een betoogje waar ik twintig minuten aan had besteed.

Kwaliteit op de universiteit zal ongetwijfeld ondermijnd worden door lerarentekorten, studentenoverschotten en onderwijsbezuinigingen. Ik kan je nu al voorspellen dat Rutte met deze smoesjes op de proppen komt als de onderwijsinspectie kritiek gaat leveren. Maar dat het tegenwoordig oké is om een biertje met je docent te drinken en er op amicale wijze een punt bij te lullen op je tentamencijfer valt gewoonweg niet goed te praten.

En dat is allesbehalve een incident: bijna wekelijks hoor ik deze verhalen en ook zelf maak ik regelmatig mee dat ik toegefluisterd krijg dat ik een voldoende krijg voor mijn paper als ik bronnen afkomstig uit een boek geschreven door mijn docent gebruik. Ook de zogenaamde participatieplicht is doodeenvoudig te ontwijken: als jij je met een meter bier door je eerste college heenzuipt in de kroeg, het tweede met een kater overslaat en het bij het derde opgeeft, kent de docent je gezicht überhaupt niet. Gevolg? Bij het tentamen glimlacht hij je bemoedigend toe; de beste man heeft geen flauw benul wie je bent. En hij krijgt de zak als hij minder dan 80% geslaagde studenten aflevert, dus hij moet wel door de vingers zien dat je verlangen naar bier groter was dan je hunkering naar kennis.

Ook het voorgeschreven aantal uren (minimaal 280) dat je aan je afstudeeronderzoek moet besteden is een regelrechte façade. Zo studeerde een vriend van mij af met een 7 voor zijn scriptie Filosofie, met de complimenten van zijn begeleider. De werkelijkheid was dat hij, vanwege zuipvakanties op Curaçao en een bestuursfunctie bij zijn studentenvereniging, niet meer dan welgeteld vier dagen had besteed aan zijn bachelorthesis. In plaats van zes maanden. Ook het schuiven met de deadline voor wat je magnum opus zou moeten zijn komt regelmatig voor: als jij voor de derde keer verzint dat je oma is overleden, is geen docent te beroerd je drie weken extra te geven. Op die manier kan ook ik wel zorgen dat ik die langstudeerdersboete niet krijg, maar of Rutte dan nog trots kan zijn op onze academici? Ik dacht het niet.

Ik vraag me oprecht af wat mijn diploma over enkele jaren nog waard is. Is de universitair opgeleide op weg de nieuwe HBO'er te worden? Oftewel, het lachertje van de 'kenniseconomie'? Krijg ik straks überhaupt een baan, of wordt me smalend de deur gewezen als ik aankom met een papiertje van de Universiteit van Amsterdam?

Kwaliteit op de universiteit: het lijkt een utopie, een langzame vervaging van wat het hoogste onderwijsgoed zou moeten zijn in Nederland. De oogkleppen lijken vooralsnog op te blijven bij menig student, docent en minister, maar ik durf te voorspellen dat de hel binnen afzienbare tijd zal losbreken. Ondermaatse scripties, niet nageleefde aanwezigheidsplichten, te gemakkelijk verschoven deadlines. Zo hoeft het voor mij niet, studeren aan een universiteit. Voor die 1700 euro collegegeld per jaar volg ik dan liever een paar LOI-cursussen.